پلتفرم تحلیل داده ادتریس (AdTrace) در تازهترین گزارش خود، از یک تحول ساختاری و معنادار در رفتار کاربران ایرانی پرده برداشت. طبق این دادهها، محدودیتهای شدید اینترنتی و فیلترینگ گسترده فروشگاههای اپلیکیشن بینالمللی، باعث شده تا الگوی نصب برنامهها در ایران به نفع مارکتهای داخلی تغییر کند؛ تغییری که لزوماً از روی انتخاب نیست، بلکه یک «اجبار تکنولوژیک» به حساب میآید.
سقوط سهم گوگلپلی در برابر بازار و مایکت
بر اساس آمارهای استخراج شده، در بازه زمانی دی و بهمن ۱۴۰۴، سهم گوگلپلی (Google Play) در جذب نصبهای جدید برای اپلیکیشنهای ایرانی به شدت کاهش یافته است. در مقابل، استورهای داخلی نظیر کافه بازار و مایکت توانستهاند بخش عمدهای از این ریزش را جذب کنند.
در جدول زیر، سهم ورودیهای نصب اپلیکیشن در ایران را بر اساس دادههای ادتریس مشاهده میکنید:
جدول تغییر الگوی نصب اپلیکیشن در ایران (بهمن ۱۴۰۴)
| منبع نصب (Source) | سهم از کل نصبها (پیش از قطعی) | سهم فعلی (پس از محدودیتها) | وضعیت تغییر |
| استورهای بومی (بازار/مایکت) | ۴۵ درصد | ۷۲ درصد | ۲۷٪ رشد |
| گوگلپلی (Google Play) | ۴۰ درصد | ۱۸ درصد | ۲۲٪ سقوط |
| نصب مستقیم (Direct Link) | ۱۰ درصد | ۸ درصد | ۲٪ کاهش |
| سایر منابع (تلگرام/غیره) | ۵ درصد | ۲ درصد | ۳٪ کاهش |
تحلیل دادهها؛ چرا گوگلپلی از سبد کاربران حذف شد؟
کارشناسان ادتریس معتقدند این جابجایی بزرگ به چند دلیل کلیدی رخ داده است:
دسترسی بدون فیلتر: استورهای داخلی بدون نیاز به ویپیان در دسترس هستند، در حالی که استفاده از گوگلپلی نیازمند اتصال پایدار به فیلترشکن است.
ترافیک نیمبها: هزینه دانلود از سرورهای داخلی برای کاربران مقرونبهصرفه تر است.
تبلیغات هوشمند (CPI): توسعهدهندگان ایرانی بودجههای تبلیغاتی خود را از پلتفرمهای بینالمللی به سمت سرویسهای تبلیغات در جستجوی استورهای داخلی سوق دادهاند.
نرخ بازگشت (Retention Rate)؛ چالش بزرگ استارتاپها
نکته نگرانکننده در گزارش ادتریس، کاهش نرخ بازگشت کاربر است. اگرچه نصب اپلیکیشنها در استورهای داخلی افزایش یافته، اما کاربران به دلیل اختلالات مداوم اینترنت، کمتر از قبل به اپلیکیشنها سر میزنند.
نقلقول تحلیلی از کارشناسان ادتریس:
«ما با پدیدهای مواجه هستیم که در آن “نصب” اتفاق میافتد، اما “تعامل” (Engagement) به شدت افت کرده است. کاربرانی که از طریق استورهای داخلی اپلیکیشن را نصب میکنند، به دلیل کندی شبکه در دسترسی به سرورهای پشتیبان، با تجربه کاربری ضعیفی روبرو شده و به سرعت اپلیکیشن را رها میکنند.»
نتیجهگیری برای کسبوکارها
این گزارش نشان میدهد که استراتژیهای بازاریابی اپلیکیشن (App Marketing) در ایران باید کاملاً بازنگری شود. در شرایط فعلی، تکیه بر منابع خارجی برای جذب نصب عملاً هدر دادن بودجه است و تمرکز بر بهینهسازی حضور در استورهای بومی و بهبود زیرساختهای داخلی برای حفظ کاربر، تنها راه بقا در این بازار پرچالش محسوب میشود.
