در حالی که در نخستین روزهای کاری سال ۱۴۰۵، محدودیتهای اینترنت بینالملل در سطح کشور همچنان پابرجاست، وضعیت دسترسی در مراکز حساس علمی مانند دانشگاه صنعتی شریف به موضوعی داغ در محافل فناوری تبدیل شده است. طبق گزارشهای دریافتی در تکنیوز، فرآیند پژوهش و توسعه در پروژههای هوش مصنوعی و نانوتکنولوژی این دانشگاه با اختلالات فنی بیسابقهای روبرو شده که صدای اعتراض اساتید و دانشجویان را بلند کرده است.
۱. اینترنت پژوهشی؛ وعدهای که کامل محقق نشد
در پی اختلالات گسترده بهمن و اسفند ۱۴۰۴، وزارت ارتباطات وعده داده بود که «اینترنت بدون فیلتر» یا «سطح دسترسی پژوهشی» برای دانشگاههای سطح یک کشور فراهم شود. اما گزارشهای میدانی از داخل دانشگاه شریف نشان میدهد:
-
تاخیر در احراز هویت: سیستمهای متمرکز برای فعالسازی اینترنت مخصوص اساتید با باگهای مکرر مواجه است.
-
مسدود بودن مخازن حیاتی: دسترسی به کتابخانههای برنامهنویسی و پلتفرمهای ابری (مانند AWS و Google Cloud) که برای آموزش مدلهای سنگین AI ضروری هستند، حتی در شبکه داخلی دانشگاه نیز با اختلال همراه است.
۲. بنبست در لبه تکنولوژی؛ مهاجرت مجازی یا واقعی؟
کارشناسان در تکنیوز معتقدند که تحدید اینترنت در دانشگاهی مثل شریف، مستقیماً به «مهاجرت دیجیتال» دامن میزند.
-
بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی مجبورند برای دسترسی به ژورنالهای علمی یا آپلود نتایج آزمایشگاهی خود، از ابزارهای دور زدن محدودیت استفاده کنند که امنیت دادههای پژوهشی دانشگاه را به خطر میاندازد.
-
برخی اساتید هشدار دادهاند که اگر این روند در سال ۱۴۰۵ ادامه یابد، پروژههای مشترک بینالمللی دانشگاه شریف با دانشگاههای تراز اول جهان عملاً متوقف خواهد شد.
۳. شبکه داخلی شریف؛ جزیرهای در دریای قطع ارتباط
مدیریت مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه شریف تلاش کرده است با تقویت CDNهای داخلی و میزبانی محلی برخی منابع، فشار را کاهش دهد. با این حال:
-
عدم جایگزینی: منابع فارسی و داخلی تنها پاسخگوی ۱۰ درصد از نیازهای پژوهشی یک دانشگاه فنی هستند.
-
فشار بر زیرساخت: افزایش استفاده از سرویسهای داخلی دانشگاه (مانند سامانههای آموزشی) باعث شده که در ساعات اوج، پهنای باند محلی نیز با افت کیفیت مواجه شود.
۴. تحلیل تکنیوز؛ هزینه سنگین برای تولید علم
هزینه زمانی و مالی که دانشجویان شریف صرف «وصل شدن به اینترنت» میکنند، در سال ۲۰۲۶ میلادی یک فاجعه برای توسعه کشور محسوب میشود. در حالی که رقبای منطقهای در حال سرمایهگذاری بر روی سرعتهای گیگابیتی هستند، نخبگان ایرانی درگیر تنظیمات پروکسی برای باز کردن یک مقاله علمی هستند.
