در حالی که تلگرام با آپدیتهای انقلابی (مانند طراحی شیشهای و استوری رایگان) در حال تسخیر بازارهای جهانی است، در زادگاه پاول دورف اوضاع چندان آرام نیست. طبق گزارشهای دریافتی در ۲۱ بهمن ۱۴۰۴، سازمان تنظیم مقررات ارتباطات روسیه (Roskomnadzor) موج جدیدی از فشارها را علیه این پلتفرم آغاز کرده و جریمههای بیسابقهای را به دلیل «عدم حذف محتوای ممنوعه» صادر کرده است.
در این گزارش اختصاصی در تکنیوز، ابعاد فنی و سیاسی این درگیری جدید را بررسی میکنیم.
۱. جریمه ۸۰۰ میلیون روبلی؛ تاوان عدم همکاری
دادگاهی در مسکو، تلگرام را به دلیل نادیده گرفتن دستورات پیاپی مبنی بر حذف کانالهای مرتبط با «اطلاعات نادرست نظامی» و «تجمعات غیرقانونی»، به پرداخت ۸۰۰ میلیون روبل (معادل تقریبی ۸.۵ میلیون دلار) جریمه کرد.
-
تکرار تخلف: این دهمین جریمه سنگین تلگرام در سال جاری میلادی است که نشاندهنده بنبست در مذاکرات میان دورف و کرملین است.
-
اتهام اصلی: روسیه مدعی است تلگرام به پناهگاهی برای سازماندهی گروههای مخالف تبدیل شده و حاضر به ارائه کلیدهای رمزنگاری برای نظارت بر پیامهای خصوصی نیست.
۲. محدودیت پهنای باند؛ سلاح جدید روسیه
برخلاف سال ۲۰۱۸ که روسیه سعی کرد تلگرام را به طور کامل مسدود کند و شکست خورد، حالا استراتژی به سمت Throttling (محدودسازی سرعت) تغییر کرده است:
-
از هفته گذشته، کاربران در مسکو و سنپترزبورگ از کندی شدید در آپلود ویدیوها و باز نشدن استوریها خبر دادهاند.
-
کارشناسان در تکنیوز معتقدند روسیه با استفاده از تجهیزات جدید DPI (بازرسی عمیق بسته)، بدون قطع کامل سرویس، تجربه کاربری را به قدری تلخ میکند که کاربران به سمت پیامرسانهای بومی مثل VK Me یا TamTam سوق داده شوند.
۳. چرا تلگرام تسلیم نمیشود؟
پاول دورف بارها اعلام کرده است که «حریم خصوصی فروشی نیست».
-
تلگرام با تکیه بر زیرساختهای غیرمتمرکز خود و استفاده از تکنیکهای Domain Fronting، به مبارزه با سانسور ادامه میدهد.
-
از سوی دیگر، تلگرام برای روسیه یک «شمشیر دو لبه» است؛ چرا که بسیاری از نهادهای دولتی و حتی خبرگزاریهای رسمی روسیه برای اطلاعرسانی سریع از همین پلتفرم استفاده میکنند.
۴. تأثیر بر کاربران ایرانی؛ آیا زنگ خطر به صدا درآمده؟
تجربه نشان داده است که الگوهای فیلترینگ در روسیه، معمولاً مدتی بعد در ایران نیز آزمایش میشوند:
-
اشتراک دانش فیلترینگ: همکاریهای زیرساختی میان دو کشور در حوزه شبکه ملی اطلاعات، این نگرانی را ایجاد کرده که تکنیک «کندسازی هوشمند» (به جای قطعی کامل) که فعلاً در روسیه در حال تست است، به زودی به عنوان یک مدل استاندارد برای مقابله با تلگرام در ایران نیز به کار گرفته شود.

