در حالی که جهان با سرعت خیرهکنندهای به سمت دیجیتالی شدن حرکت میکند، آمارهای جدید از اقتصاد ایران، تصویری نگرانکننده را ترسیم میکنند. بر اساس تازهترین گزارشهای دولتی، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی (GDP) که زمانی به نزدیکی ۵ درصد رسیده بود، اکنون با کاهشی معنادار به مرز ۴ درصد تنزل یافته است؛ موضوعی که نشاندهنده کوچک شدن نسبی این بخش در مقایسه با سایر حوزههای اقتصادی است.
تحلیل آمارها؛ کاهش تقاضا و فرار سرمایه
«احسان چیتساز»، معاون سیاستگذاری و توسعه فاوا، با ارائه دادههای دقیق، پرده از رکود حاکم بر اکوسیستم دانشبنیان برداشت. طبق این آمارها، امسال شاهد افت ۲۱ درصدی تقاضا برای دریافت خدمات و تسهیلات در کل زیستبوم فناوری کشور بودهایم.
چرا فعالان تکنولوژی به وامهای دولتی «نه» میگویند؟
یکی از تاملبرانگیزترین بخشهای گزارش چیتساز، بیرغبتی شرکتها به دریافت وامهای ارزانقیمت است. او علت این پدیده را جذابیت بازارهای مالی موازی میداند.
نقلقول برگزیده از احسان چیتساز:
«وقتی نرخ بازده پول در بازارهای مالی نظیر تامین مالی جمعی به بالای ۶۵ درصد میرسد، حتی تسهیلات ۲۳ درصدی دولت هم جذابیتی برای کارآفرینان ندارد. این یعنی فعالان اقتصادی به این باور رسیدهاند که حوزه اقتصاد دیجیتال دیگر پتانسیل ساختن آینده و سودآوری لازم را ندارد.»
او همچنین هشدار داد که نرخ خروج (Exit) از این بازار به شدت از نرخ ورود پیشی گرفته است که نتیجهای جز کوچک شدن سفره اقتصاد دیجیتال نخواهد داشت.
راهکار؛ از حکمرانی شهودی به سمت هوش مصنوعی
برای خروج از این بحران، وزارت ارتباطات در پی ائتلافی با صندوق نوآوری و معاونت علمی است تا با تمرکز بر هوش مصنوعی و کلاندادهها، نرخ بازدهی داخلی این حوزه را دوباره رقابتی کنند. چیتساز تأکید کرد که دوران «حکمرانی بر اساس حدس و گمان» به پایان رسیده و باید به سمت سیاستگذاری دادهمحور و استفاده از آمارهای دقیق مرکز آمار حرکت کرد تا نقصهای سیاستگذاری به سرعت شناسایی و اصلاح شوند.
