در حالی که بر اساس ابلاغیه وزارت آموزش و پرورش، قرار بود فرآیند یادگیری دانشآموزان از ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ به دلیل شرایط خاص کشور و تعطیلی کلاسهای حضوری، در بستر شبکه «شاد» دنبال شود، گزارشهای میدانی و فنی در تکنیوز نشان میدهد که اختلالات گسترده در زیرساختهای ارتباطی، عملاً این فرآیند را با شکستی جدی مواجه کرده است.
در این گزارش، ابعاد ناپایداری شبکه و تأثیر آن بر عدالت آموزشی را بررسی میکنیم.
۱. شاد؛ پلتفرمی که زیر بار کندی اینترنت کمر خم کرد
از نخستین ساعات بازگشایی مجازی مدارس در روز یکشنبه ۱۷ اسفند، والدین و معلمان در سراسر کشور از عدم امکان ورود به کلاسها و کندی شدید ارسال فایلها خبر دادند.
واکنش رسمی: «علی فرهادی»، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، با تأیید این مشکلات اعلام کرد که اختلالات ریشه در خودِ اپلیکیشن شاد ندارد، بلکه ناشی از ناپایداری و ضعف شدید شبکه اینترنت کشور در روزهای اخیر است.
زمانبندی اجباری: برای مدیریت ترافیک، زمانبندی جدیدی اعمال شده (۸ تا ۱۲ برای متوسطه و ۱۳ تا ۱۷ برای ابتدایی)؛ با این حال، حتی در این ساعات نیز بسیاری از کاربران موفق به برقراری ارتباط پایدار نشدهاند.
۲. سایه سنگین شرایط امنیتی بر سر تحصیل
اختلالات فعلی اینترنت که از اوایل اسفندماه و همزمان با تحولات نظامی و امنیتی در منطقه تشدید شده، دسترسی به منابع آموزشی بینالمللی را تقریباً غیرممکن کرده است.
تعطیلی مکملها: دانشآموزانی که از پلتفرمهای جانبی یا سایتهای کمکی برای یادگیری استفاده میکردند، اکنون تنها به شبکه داخلی محدود شدهاند که آن هم با قطعیهای مکرر همراه است.
شکاف دیجیتالی ناعادلانه: در مناطق دورافتاده و روستایی که پیش از این نیز با مشکل سیگنالدهی مواجه بودند، عملاً فرآیند آموزش متوقف شده و نگرانیها بابت «جاماندن از تحصیل» به اوج رسیده است.
۳. هشدار کارشناسان؛ افت تحصیلی غیرقابل جبران
تحلیلگران آموزشی در گفتگو با تکنیوز هشدار میدهند که تکرار تجربه تلخ آموزش مجازی دوران کرونا، این بار با چاشنی «قطعی کامل اینترنت بینالملل»، میتواند ضربه جبرانناپذیری به کیفیت یادگیری بزند:
«وقتی معلم نمیتواند یک فایل ویدئویی ساده را آپلود کند و دانشآموز در میانه کلاس از شبکه خارج میشود، تمرکز و پیوستگی آموزشی از بین میرود. این وضعیت فراتر از یک مشکل فنی، یک تهدید برای آینده علمی نسل جدید است.»
۴. راهحلهای جایگزین در زمان انسداد شبکه
در شرایطی که دسترسی به اینترنت جهانی محدود است، برخی راهکارها برای کاهش آسیب پیشنهاد شده است:
استفاده از محتوای آفلاین: معلمان تشویق شدهاند تا محتوای آموزشی را از طریق بستههای حافظه یا شبکههای محلی در اختیار دانشآموزان قرار دهند.
تلویزیون آموزشی: بار دیگر تمرکز بر شبکههای صدا و سیما (شبکه آموزش) به عنوان جایگزین اصلی برای تدریس دروس پایه افزایش یافته است.
سایتهای داخلی: استفاده از دانشنامهها و سایتهای دانلود کتاب داخلی که در شبکه ملی اطلاعات میزبانی میشوند، برای انجام تکالیف توصیه شده است.
