تداوم ۲۰ روزه محدودیتهای شدید اینترنتی (از ۱۸ دی تا ۸ بهمن ۱۴۰۴)، اکوسیستم فناوری ایران را با یک بحران موجودیتی روبرو کرده است. گزارشها حاکی از آن است که استارتاپها و شرکتهای بزرگ دیجیتال، استراتژیهای توسعهمحور خود را رها کرده و صرفاً برای «زنده ماندن» تلاش میکنند. وضعیتی که کارشناسان آن را ورود به «حالت بقا» (Survival Mode) مینامند.
تحلیل خسارتها؛ فراتر از اعداد و ارقام
«مهدی خدادادی»، رئیس کمیسیون سلامت دیجیتال سازمان نصر تهران، معتقد است که زیانهای وارده به دو بخش «مالی ملموس» و «روانی جبرانناپذیر» تقسیم میشوند. در حالی که اعداد و ارقام رسمی برآورد متفاوتی از خسارتهای روزانه ارائه میدهند، اما ناامیدی نخبگان موضوعی است که در هیچ ترازنامهای ثبت نمیشود.
نقلقول برگزیده از مهدی خدادادی:
«اینکه برای یک یا دو روز محدودیتی اعمال شود، در شرایط خاص قابل درک است؛ اما فلج کردن کسبوکارها برای ۲۰ روز متوالی، بذر بیاعتمادی و ناامیدی را در دل کارآفرینان میکارد. وقتی آینده غیرقابل پیشبینی باشد، دیگر کسی به فکر سرمایهگذاری بلندمدت نخواهد بود. ما اکنون شاهدیم که شرکتها بهجای رفتارهای تهاجمی برای بزرگتر کردن بازار، به سمت کوچکسازی و صرفاً حفظ وضعیت موجود حرکت میکنند.»
شب عید تلخ برای متخصصان IT
یکی از نکات کلیدی در اظهارات خدادادی، وضعیت شکننده نیروی انسانی است. اگرچه به دلیل حس همدلی و نزدیکی به پایان سال، اکثر شرکتها هنوز وارد فاز «تعدیل نیرو» نشدهاند، اما این یک آرامش قبل از طوفان به نظر میرسد.
هشدار درباره موج تعدیل نیرو:
«بسیاری از مدیران با وجود ضررهای هنگفت، مسئولیت اجتماعی خود را حفظ کردهاند تا سفره کارمندان در شب عید خالی نماند. اما واقعیت این است که توان مالی بسیاری از این شرکتها به پایان رسیده و احتمالاً از ابتدای فروردینماه، شاهد خروج اجباری بخش بزرگی از متخصصان از بدنه اقتصاد دیجیتال خواهیم بود.»
در حال حاضر، تنها راهکارهای حمایتی مطرح شده، تعویق برخی تعهدات مالیاتی و وامهای تأمین مالی است؛ مسکنهایی که به نظر نمیرسد بتوانند زخم عمیق بیاعتمادی سرمایهگذاران به پایداری زیرساختهای ارتباطی ایران را التیام بخشند.
