در تازهترین و شاید جنجالیترین فصل از نبرد حقوقی میان غولهای هوش مصنوعی، شرکت OpenAI (سازنده ChatGPT) با ارائه اسنادی به دادگاه فدرال، شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک را به نابودی عمدی و سازمانیافته مدارک متهم کرد. این اتهام سنگین که در بهمن ۱۴۰۴ مطرح شده، میتواند مسیر یکی از بزرگترین پروندههای ضدانحصاری تاریخ فناوری را که میلیاردها دلار خسارت در آن مطالبه شده، به کلی تغییر دهد.
پیامرسانهای موقت؛ ابزاری برای محو کردن ردپا؟
هسته اصلی شکایت OpenAI بر این ادعا استوار است که مدیران و کارمندان xAI به طور سیستماتیک از پیامرسانهایی با قابلیت «حذف خودکار پیام» (Ephemeral Messaging) استفاده کردهاند.
جزئیات اتهامات مطرح شده:
-
استفاده از سیگنال و XChat: طبق گزارش بلومبرگ، OpenAI مدعی است که تمامی مکاتبات حساس xAI در مورد استراتژیهای تجاری و رقابتی از طریق اپلیکیشنهایی نظیر Signal و XChat انجام شده که پیامها را پس از مدت کوتاهی به طور خودکار حذف میکنند.
-
تخطی از وظیفه قانونی: OpenAI استدلال میکند که xAI حتی زمانی که میدانست قصد شکایت از OpenAI و اپل را دارد، به استفاده از این ابزارها ادامه داده است؛ در حالی که طبق قانون، هر شرکتی که در آستانه طرح دعوی حقوقی است، موظف به حفظ (Preserve) تمامی مدارک و مکاتبات مرتبط است.
-
عدم ارائه حتی یک مدرک غیرعمومی: در اسناد دادگاه قید شده که xAI تاکنون «حتی یک سند غیرعمومی» شامل ایمیل یا پیام متنی که بتواند ادعاهای ضدانحصاریاش را ثابت کند یا OpenAI بتواند در دفاع از خود به کار ببرد، ارائه نکرده است.
ریشه درگیری؛ شکایت ماسک علیه همکاری اپل و OpenAI
این اتهامات بخشی از پروندهای است که ایلان ماسک در اوت ۲۰۲۵ علیه اپل و OpenAI به راه انداخت. ماسک مدعی است که ادغام مستقیم ChatGPT در سیستمعامل iOS 18 باعث ایجاد یک انحصار ناعادلانه شده که مانع از رشد رقبایی مانند هوش مصنوعی Grok (متعلق به xAI) در بازار میشود. او ادعا کرده که این همکاری باعث شده تا Grok نتواند به جایگاههای برتر اپ استور دست یابد.
نقلقول برگزیده از اسناد دادگاه:
«نابودی مدارک، هدف اصلی xAI بوده است. این اقدام نه تنها OpenAI، بلکه تمام اهداف دیگرِ دعاوی ایلان ماسک را در یک موضع ضعف نابرابر و ناعادلانه قرار میدهد. xAI با حذف مکاتبات داخلی خود، عملاً مانع از روشن شدن حقیقت در مورد فرآیندهای تصمیمگیری و رقابت واقعی در بازار شده است.»
درخواستهای فوری OpenAI از قاضی پرونده
سازنده ChatGPT برای مقابله با این وضعیت، دو درخواست کلیدی را به دادگاه ارائه کرده است:
-
ممنوعیت استفاده از ابزارهای حذف خودکار: صدور حکمی که کارمندان xAI و پلتفرم X را ملزم به توقف استفاده از پیامرسانهای موقت برای امور کاری کند.
-
تعیین بازرس فنی مستقل: انتصاب یک کارشناس خبره حقوقی و دیجیتال (Forensic Expert) برای بررسی زیرساختهای ارتباطی xAI و تعیین میزان دقیق مدارک نابود شده.
تحلیل تکنیوز؛ بازگشتِ «جنگ حقوقی» بین دوستان قدیمی
این پرونده بار دیگر شکاف عمیق میان ایلان ماسک و سام آلتمن (مدیرعامل OpenAI) را نشان میدهد؛ دو نفری که در سال ۲۰۱۵ با هم OpenAI را بنیان نهادند. اکنون این رقابت از لایه کدهای برنامهنویسی به صحن دادگاه کشیده شده است. اگر قاضی «ریتا لین» با درخواست OpenAI موافقت کند و نابودی عمدی مدارک ثابت شود، xAI ممکن است با جریمههای سنگین یا حتی رد صلاحیت شکایت اصلی خود مواجه شود.
در حال حاضر، قاضی پرونده نسبت به برخی ادعاهای xAI مبنی بر سرقت اسرار تجاری ابراز تردید کرده و احتمال رد شدن بخشی از شکایتهای ماسک قوت گرفته است.
