خاموشی سراسری اینترنت در دی و بهمن ۱۴۰۴، نه تنها زندگی دیجیتال ایرانیان را فلج کرد، بلکه باعث ثبت رکوردهایی جهانی در تقاضا برای ابزارهای دور زدن فیلترینگ شد. گزارشهای منتشر شده از سوی پلتفرمهای بینالمللی نشان میدهد که به محض بازگشت کوچکترین روزنههای اتصال، موجی عظیم از کاربران برای دریافت ویپیان (VPN) اقدام کردهاند که در برخی موارد به رشد چند صد هزار درصدی رسیده است.
جهش ۵۷۹ درصدی تقاضا در سطح کلان
طبق تحلیلهای مرکز آماری Top10VPN، تقاضا برای فیلترشکن در ایران بلافاصله پس از بازگشت متناوب اینترنت در اواخر دیماه، وارد فاز انفجاری شد. در حالی که در روزهای ابتدایی قطعی، ترافیک تقریباً صفر بود، اما در تاریخ ۳ بهمنماه، میزان تقاضا نسبت به میانگین روزهای عادی ۵۷۹ درصد رشد کرد. حتی پس از فروکش کردن موج اولیه، این تقاضا همچنان ۳۴۹ درصد بالاتر از سطح نرمال باقی مانده است.
در جدول زیر، آمار خیرهکننده برخی سرویسدهندگان مطرح را مشاهده میکنید:
| نام پلتفرم / شاخص | میزان رشد نسبت به حالت عادی | جزئیات و اوج ترافیک |
| Proton VPN | ۴۰۰,۰۰۰ درصد (افزایش ثبتنام) | جهش عمودی نمودار در ۱ بهمنماه |
| VPN Super | ۳,۷۵۸ درصد (ترافیک مصرفی) | ثبت ۱۱۸ هزار اتصال فعال همزمان |
| Top10VPN | ۵۷۹ درصد (کل تقاضای بازار) | اوج تقاضا در تاریخ ۳ بهمن ۱۴۰۴ |
| کانالهای تلگرامی | ۶۲۲,۰۰۰ مورد محتوا | اشتراکگذاری پروکسی و کانفیگ |
تلگرام؛ از پیامرسان به «بانک پروکسی»
دادههای «کانال تحلیل شبکههای اجتماعی مجازی» نشان میدهد که رفتار کاربران ایرانی در تلگرام کاملاً تغییر کرده است. در بازه ۱۹ دی تا ۱۲ بهمن، بیش از ۶۲۲ هزار پست با موضوع پروکسی، کانفیگ و فیلترشکن در کانالها منتشر شده است.
نکته جالب اینجاست که با وصل شدن تدریجی اینترنت، فعالیت این کانالها ناگهان اوج گرفت. این موضوع ثابت میکند که اکثر تولیدکنندگان پروکسی و کانفیگ (بهویژه پروتکلهای MTProto) در داخل کشور حضور دارند. در این میان، برخی کانالها رکوردهای عجیبی در جذب مخاطب ثبت کردند:
کانال اینترنت آزاد: جذب ۱.۵ میلیون عضو جدید در کمتر از یک ماه.
کانال iRo Proxy: جذب ۸۰۴ هزار دنبالکننده جدید.
تحلیل نهایی؛ بیاثری قطعیها بر نیاز کاربران
این آمارها پیامی روشن برای سیاستگذاران دارند: قطع اینترنت نه تنها تمایل کاربران به دسترسی به شبکه جهانی را کاهش نداده، بلکه آنها را به سمت استفاده از ابزارهای ناامنتر و پروتکلهای پیچیدهتر سوق داده است. جهش ۴۰۰ هزار درصدی در ثبتنام یک سرویس خارجی، نشاندهنده شکست کامل سیاستهای محدودکننده در برابر نیاز حیاتی جامعه به ارتباطات آزاد است.
