در حالی که امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، خاموشی اینترنت بینالملل در ایران وارد شصت و ششمین روز خود شده است، شورای مرکزی سازمان نظام صنفی رایانهای کشور (irancnt) با صدور بیانیهای بیسابقه، نسبت به فروپاشی کامل اکوسیستم فناوری اطلاعات هشدار داد. این بیانیه که پس از هفتهها رایزنی بیثمر با نهادهای ذیربط منتشر شده، صریحترین واکنش بخش خصوصی به «شرایط اضطراری اینترنت» در سال ۱۴۰۵ است.
در این گزارش اختصاصی در تکنیوز، محورهای کلیدی این بیانیه و مطالبات بخش خصوصی را تحلیل میکنیم.
۱. هشدار درباره «مهاجرت دستهجمعی» شرکتها
نصر در بیانیه خود تأکید کرده است که قطع ۶۶ روزه اینترنت، فراتر از یک اختلال فنی، به معنای «توقف حیات» هزاران شرکت دانشبنیان است:
-
خروج سرمایه انسانی: بیانیه هشدار میدهد که موج جدید مهاجرت متخصصان IT نه به صورت فردی، بلکه به صورت «تیمهای کامل» و «مهاجرت فیزیکی شرکتها» به کشورهای همسایه (بهویژه عمان و امارات) آغاز شده است.
-
ناامیدی متخصصان: عدم دسترسی به ابزارهای ساده توسعه نرمافزار و مخازن داده جهانی، عملاً تولید محصول در داخل مرزها را غیرممکن کرده است.
۲. نقد سیاست «فهرست سفید» (Whitelist)
سازمان نظام صنفی رایانهای، سیاستهای اخیر مبنی بر ارائه اینترنت پرو یا لیستهای سفید برای اساتید و تجار را «تبعیضآمیز» و «غیرکاربردی» خواند:
-
شبکه درهمتنیده: نصر معتقد است اینترنت یک زنجیره است و نمیتوان با باز گذاشتن چند IP خاص برای یک مدیر، انتظار داشت که تیم فنی او بتواند در محیطی که ارتباطش با جهان قطع است، ارزشافزوده ایجاد کند.
۳. آمار تکاندهنده خسارات مالی
در بخشی از این بیانیه، برآوردهای اولیهای از خسارات مستقیم به اعضای این سازمان ارائه شده است:
-
توقف قراردادهای بینالمللی: تقریباً ۱۰۰٪ قراردادهای صادرات نرمافزار و خدمات فنیمهندسی ایران به دلیل «عدم پایبندی به توافقنامه سطح خدمات (SLA)» فسخ شده است.
-
خسارت روزانه: نصر برآورد میکند که بخش خصوصی فعال در حوزه فاوا، روزانه بیش از ۴۵۰ میلیارد تومان از گردش مالی خود را از دست میدهد.
۴. مطالبات سهگانه نصر از حاکمیت
نظام صنفی در انتهای بیانیه خود، سه درخواست فوری را برای جلوگیری از «تخریب غیرقابل بازگشت» زیرساختهای انسانی کشور مطرح کرده است:
-
شفافسازی زمانبندی: تعیین یک تقویم دقیق برای رفع محدودیتها و خروج از وضعیت «تعلیق دائمی».
-
توقف برخورد با ابزارهای دورزدن محدودیت: به رسمیت شناختن نیاز کسبوکارها به ابزارهای عبور از سد فیلترینگ برای دسترسی به سایتهای تحریمی و فنی.
-
جبران خسارت زیرساختی: تخصیص بستههای حمایتی مالی و مالیاتی واقعی (نه در قالب وامهای بانکی سنگین) برای شرکتهایی که در این دو ماه به مرز ورشکستگی رسیدهاند.
