بحران قطع اینترنت بینالملل که از اواسط هفته جاری آغاز شده بود، امروز وارد چهارمین روز متوالی خود شد. طبق گزارشهای دریافتی تکنیوز و تحلیل دادههای رادارهای جهانی، وضعیت دسترسی کاربران در ایران به شبکه جهانی به کمترین میزان خود در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در حالی که شبکه ملی اطلاعات برای سرویسهای داخلی فعال است، اما ارتباط با دنیای خارج از مرزها عملاً به بنبست رسیده و هیچ افق روشنی برای بازگشت به شرایط عادی از سوی مقامات مسئول ترسیم نشده است.
۱. تحلیل وضعیت شبکه در روز چهارم
بررسیهای فنی نشان میدهد که برخلاف روزهای اول که اختلالات به صورت نوسانی بود، اکنون یک «انسداد سیستماتیک» در لایه BGP و پروتکلهای انتقال داده اعمال شده است.
-
وضعیت اپراتورهای همراه: در اپراتورهای همراه اول، ایرانسل و رایتل، دسترسی به اینترنت بینالملل تقریباً به طور کامل قطع است. کاربران تنها قادر به باز کردن سایتهایی با میزبانی داخلی (مانند سایتهای بانکی و خبرگزاریهای رسمی) هستند.
-
وضعیت اینترنت ثابت (ADSL و فیبر): دسترسی در بخش اینترنت ثابت در برخی مناطق به صورت محدود و با سرعت بسیار پایین (Dial-up مانند) برقرار است، اما پلتفرمهای پرمخاطب خارجی همچنان به طور کامل مسدود هستند.
-
ترافیک بینالملل: طبق دادههای لحظهای «نتبلاکس»، سطح دسترسی ایران به اینترنت جهانی در روز چهارم به کمتر از ۵ درصد سقوط کرده است.
۲. بنبست در کسبوکارهای آنلاین و خدمات فریلنسری
با ورود به روز چهارم، آثار مخرب این قطعی بر اقتصاد دیجیتال وارد فاز بحرانی شده است. در سایت تکنیوز، پیامدهای این موضوع را در ۳ بخش کلیدی بررسی کردیم:
-
شکست کمپینهای تبلیغاتی: هزاران کسبوکار که برای بهمنماه کمپینهای فروش و بازاریابی رزرو کرده بودند، با سوخت شدن کامل بودجههای خود مواجه شدهاند.
-
قطع ارتباط فریلنسرها با بازارهای جهانی: برنامهنویسان و طراحانی که به صورت دورکاری با شرکتهای خارجی همکاری میکردند، به دلیل ناتوانی در ارسال پروژه و برقراری تماس، در خطر جدی اخراج و از دست دادن درآمدهای ارزی قرار گرفتهاند.
-
اختلال در زنجیره تأمین: بسیاری از شرکتهای لجستیکی و حملونقل که از سرویسهای نقشهبرداری بینالمللی (مثل Google Maps API) برای ردیابی ناوگان خود استفاده میکنند، با اختلال جدی در توزیع کالا مواجه شدهاند.
۳. سکوت سنگین وزارت ارتباطات و نهادهای مسئول
علیرغم گذشت ۹۶ ساعت از شروع این وضعیت، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هنوز زمان مشخصی برای رفع محدودیتها اعلام نکرده است.
آخرین موضعگیری رسمی به اظهارات کلی درباره «حملات سایبری» و «حفظ امنیت ملی» محدود بوده است. منابع غیررسمی گزارش میدهند که بازگشت اینترنت بینالملل منوط به تصمیم شورای عالی امنیت ملی و عادی شدن شرایط امنیتی در زیرساختهای حیاتی کشور است.
۴. چالشهای جدید برای دانشجویان و آزمونهای بینالمللی
گزارشهای رسیده به تکنیوز حاکی از آن است که تعداد زیادی از داوطلبان آزمونهای بینالمللی (نظیر TOEFL و IELTS) که به صورت آنلاین برگزار میشوند، به دلیل قطعی اینترنت موفق به شرکت در آزمون نشدهاند. این موضوع علاوه بر ضرر مالی سنگین (هزینههای دلاری آزمون)، فرآیند اپلای و مهاجرت تحصیلی بسیاری از نخبگان را با چالشی جدی روبرو کرده است.
۵. وضعیت شبکه ملی اطلاعات؛ تنها جزیره باقیمانده
در حال حاضر، تنها بخش فعال اینترنت در ایران، شبکه ملی اطلاعات است.
-
پیامرسانهای داخلی (ایتا، بله، روبیکا) با ترافیک بسیار سنگینی روبرو هستند که منجر به افت کیفیت و تأخیر در ارسال پیامها شده است.
-
درگاههای بانکی و اپلیکیشنهای پرداخت داخلی بدون مشکل فعالیت میکنند، اما هرگونه تراکنشی که نیاز به تأییدیه از سرورهای خارج از کشور داشته باشد (مثل برخی خریدهای لایسنس نرمافزاری) کاملاً متوقف شده است.
